Koli tesisinde ilk karar: levha mı alınır, hat mı kurulur?
Türkiye'de oluklu mukavva talebi gıda, e-ticaret, beyaz eşya ve tarım ürünleri ambalajıyla büyümeye devam ediyor. Bu talebi gören yatırımcıların çoğu bize "oluklu hat fiyatı" sorarak geliyor; oysa sektörde kurulan tesislerin büyük bölümü hat sahibi değil, hazır levha alıp kesim, baskı ve yapıştırma yapan konvertörlerdir. İki iş modeli arasındaki fark yalnızca makine listesi değil, sermaye, alan, enerji altyapısı ve asgari doluluk gereksinimidir.
Konvertör modelinde levhayı bölgenizdeki büyük bir oluklu üreticisinden alır, kendi tesisinizde kesim-kırım, flekso baskı ve katlama-yapıştırma yaparsınız. Yatırım 60.000–250.000 USD aralığında başlar, 600–1.500 m² alan yeter ve buhar kazanı gerekmez. Entegre modelde ise kâğıt bobininden levha üretirsiniz: 3 katlı ekonomik bir hat için hat bedeli 350.000–700.000 USD, buhar kazanı ve nişasta ünitesiyle birlikte 450.000–950.000 USD, bina ve altyapıyla toplam yatırım çoğunlukla 1–2 milyon USD'ye ulaşır.
Entegre hattın ekonomik çalışması için aylık asgari 1 milyon m² dolaylarında sürekli sipariş gerekir; bu doluluğun altında hat beklerken sabit maliyet eritilemez. Bu nedenle sahada gördüğümüz sağlıklı yol, önce konvertör olarak pazar ve müşteri portföyü oluşturmak, levha alımı belirli bir hacmi geçince hat yatırımına geçmektir. Yatırım fizibilitesini bu sırayla kurmak, Çin'den makine seçimini de sadeleştirir.
Kısa cevap
Aylık levha tüketiminiz 600–800 bin m²'nin altındaysa levha alıp konvertör olun; folder gluer, kesim ve baskı makinesiyle 60–250 bin USD arasında başlanır. Tüketim istikrarlı biçimde 1 milyon m²'yi aşınca 3 katlı oluklu hat yatırımı anlamlı hâle gelir. Rakamlar aralıktır, bağlayıcı değildir.
Üç kademeli yatırım yol haritası
Koli üretimine girişte sermayeyi tek seferde değil kademeli bağlamak, hem riski hem de Çin'den makine seçimindeki hata payını düşürür. Aşağıdaki tablo üç tipik kademeyi, makine listesini ve FOB fiyat aralıklarını özetliyor.
| Kademe | Makine listesi | Kapasite (gerçekçi) | FOB yatırım aralığı (bağlayıcı değildir) |
|---|---|---|---|
| 1 — Konvertör, giriş | Yarı otomatik slotter-kırım, 1–2 renk flekso baskı, düz çizgi folder gluer 1.200 mm, el dikiş/zımba | Ayda 150–300 bin adet koli | 60.000 – 120.000 USD |
| 2 — Konvertör, otomatik | Otomatik flekso baskı-slotter-die cut (2–4 renk), 1.600–1.800 mm folder gluer, otomatik bağlama, streç sarma | Ayda 500 bin – 1,2 milyon adet koli | 150.000 – 320.000 USD |
| 3 — Entegre tesis | 3 katlı oluklu hat 1.600–1.800 mm + buhar kazanı + nişasta ünitesi + kademe 2 konvertör ekipmanı | Ayda 1,2–1,6 milyon m² levha (tek vardiya) | 600.000 – 1.300.000 USD |
Kademe 1'de belirleyici makine folder gluer'dır; kutuyu katlayıp yapıştıran bu makinenin düz çizgi modeli 15.000–32.000 USD aralığında alınır ve 400 mm boyundaki bir koli için teorik 500 adet/dakika verir. Pratikte iş değişimi ve tutkal ayarı nedeniyle verim %60–75'e düşer; kısa serilerle çalışan bir koli atölyesi için yüksek hızdan çok hızlı ayar özelliği önemlidir.
Kademe 2'ye geçişte en pahalı kalem flekso baskı-slotter-die cut kombinesidir; 2 renkli, 1.600 mm bir makine için 45.000–110.000 USD, 4 renkli ve otomatik beslemeli modellerde 120.000–220.000 USD aralığı tipiktir. Bu kademede paletleme ve sevkiyat hızı da sorun olmaya başlar; günde 100 paletin üzerinde çıkış yapan tesislerde yarı otomatik streç sarma makinesi 2.500–12.000 USD ile işçilikten tasarruf sağlar.
Kademe 3'ün ana kalemi olan hattın yapılandırmaları, oluk tipleri ve maliyet tablosu için Oluklu Mukavva Üretim Hattı sayfamıza, katlama-yapıştırma seçimi için Koli Katlama Yapıştırma Makinesi sayfamıza bakabilirsiniz. Palet sarım ekipmanı için Streç Sarma Makinesi sayfasında kapasiteye göre model seçimi anlatılıyor.
Entegre hat için altyapı: buhar, nişasta, elektrik ve bina
Oluklu hat teklifinde en sık yapılan hata, hat bedelini toplam yatırım sanmaktır. Hat buharla çalışır; single facer ve kurutma tablaları 1,0–1,6 MPa doymuş buhar ister. 1.600 mm, 3 katlı bir hat için 4–6 ton/saat kapasiteli bir buhar kazanı gerekir ve bu kazan 60.000–180.000 USD ile hat fiyatına dahil değildir. Kazanı Çin'den getirmek mümkündür ancak Türkiye'de basınçlı kap mevzuatı, periyodik kontrol ve yakıt tipi (doğalgaz, kömür, biyokütle) nedeniyle yerli kazan çoğu zaman daha pratik bir seçimdir.
Nişasta tutkalı hazırlama ünitesi ikinci ayrı kalemdir; otomatik dozajlı sistemler 25.000–80.000 USD aralığındadır. Tutkal viskozitesi ve jelleşme sıcaklığı levha kalitesini doğrudan belirlediği için, ucuz manuel sistemlerle başlayan tesislerde ayrılma ve çarpılma şikâyetleri yaygındır.
| Altyapı kalemi | 3 katlı hat 1.600 mm için gereksinim | Not |
|---|---|---|
| Bina uzunluğu | Hat 55–75 m; konvertör ve stok dahil en az 110–130 m | Kolonsuz açıklık ve 7–8 m tavan yüksekliği |
| Kapalı alan | 3.500 – 6.000 m² | Kâğıt bobin stoğu alanın %25–30'unu alır |
| Elektrik gücü | Hat 250–400 kW; tesis toplamı 500–800 kVA trafo | Konvertör ekipmanı ve kompresör dahil |
| Buhar | 4–6 ton/saat, 1,0–1,6 MPa | Kazan ve besi suyu arıtması ayrı yatırım |
| Basınçlı hava | 6–8 bar, 10–20 m³/dk | Kurutmalı kompresör önerilir |
| Su | Nişasta ve kazan için günlük 15–30 ton | Kazan için yumuşatma gerekir |
| Zemin | Hat boyunca ±2 mm düzlük, 5–7 ton/m² yük | Ankraj planı fabrikadan alınır |
Kâğıt tedariki de altyapının parçasıdır. Hattı 60–75 m/dk efektif hızla çalıştırmak için ayda 350–500 ton kraftliner ve fluting bobini gerekir. Türkiye'de kâğıt fiyatı ve bulunabilirliği dönemsel olarak dalgalandığından, fizibilitede kâğıt maliyetini levha maliyetinin %60–70'i olarak almak ve 3–4 haftalık bobin stoğu için alan ayırmak gerçekçidir.
Hat, kazan ve konvertör ekipmanı farklı fabrikalardan geliyorsa teslim sürelerini, kurulum sırasını ve sorumluluk sınırlarını tek elden yönetmek gerekir; bu koordinasyonu Uçtan Uca Tedarik Yönetimi hizmetimizde üstleniyoruz. Ambalaj sektörünün genel tablosu ve diğer makineler için Ambalaj ve Kâğıt sektör sayfamıza göz atabilirsiniz.
Vaka: Ege'de kademe 2 koli tesisi kurulumu
Ege bölgesinde tarım ürünleri ve gıda sanayine koli üreten bir girişimci, aylık 600–700 bin adet hedefiyle kademe 2 bir konvertör tesisi kurmak için bize başvurdu. İlk teklif listesinde 4 renkli yüksek hızlı bir flekso ve 6 köşeli bir folder gluer vardı; ürün karması incelendiğinde siparişlerin %85'inin 1–2 renk baskılı standart A1 tipi koli olduğu görüldü. Makine seçimi buna göre sadeleştirildi: 2 renk flekso-slotter-die cut 1.600 mm, 1.600 mm düz çizgi folder gluer, yarı otomatik bağlama ve ön germeli streç sarma.
Bu sadeleştirme FOB bedelini 280.000 USD civarından 165.000 USD dolayına indirdi. Çin'deki ekibimiz iki fabrikayı yerinde denetledi; folder gluer tedarikçisinin ticaret şirketi olduğu ortaya çıkınca sözleşme doğrudan üreticiyle yapıldı. Sevkiyat öncesi denetimde flekso makinesi 36 saat boyunca müşterinin kendi levhasıyla çalıştırıldı, baskı kayması ±1 mm toleransında kaldı ve iki kalem eksik yedek parça tamamlatıldı.
| Kalem | Planlanan | Gerçekleşen |
|---|---|---|
| FOB makine bedeli | 280.000 USD (ilk teklif) | ≈165.000 USD (revize liste) |
| Navlun + sigorta (3 × 40HQ) | - | ≈11.000 USD |
| Gümrük vergisi + KDV + masraflar | - | ≈%24–26 oranında ek |
| Sipariş → üretim başlangıcı | 4 ay | 5,5 ay (kurulum teknisyeni vizesi 3 hafta gecikti) |
| İlk 3 ay ortalama verim | Katalog hızının %80'i | Katalog hızının %62–70'i; 6. aydan sonra %75 |
Vakadan iki ders çıkıyor. Birincisi, ürün karmasını makine listesinden önce netleştirmek yatırımın %30–40'ını kurtarabiliyor. İkincisi, ilk aylarda verimin katalog değerinin %60–70'inde kalması normaldir; operatör eğitimi ve tutkal-kâğıt uyumu oturdukça %75–85 bandına çıkılır. Geri ödeme hesabını katalog değeriyle değil bu aralıkla yapın.
Vakadaki yerinde denetim ve 36 saatlik test çalıştırması, Fabrika Denetimi ve Kalite Kontrol hizmetlerimizin standart akışıdır; ticaret şirketini üreticiden ayırt etme yöntemleri için Fabrika Doğrulama Yöntemleri rehberine bakabilirsiniz.
Çin'den oluklu ve koli makinesi alırken kontrol listesi
Oluklu ve koli makinelerinde Çin'de yüzlerce üretici var; Dongguang (Hebei) ve Guangdong bölgeleri bu makinelerin yoğunlaştığı iki ana kümedir. Fiyat farkı aynı sınıf makinede %30–50'ye kadar açılabilir ve farkın büyük kısmı rulman, redüktör, servo ve PLC markalarından, gövde ağırlığından ve işçilik kalitesinden gelir. Aşağıdaki maddeler sipariş öncesinde netleşmelidir.
- Ürün karmasını (koli tipleri, boyut aralığı, renk sayısı, aylık adet) yazılı olarak hazırlayın ve teklifi bu listeye göre isteyin; genel katalog teklifi almayın.
- Çalışma enini en büyük koli açılımına göre, hızı ise aylık adet hedefinin 1,3–1,5 katına göre seçin; verim %60–75 varsayımıyla hesaplayın.
- Hat ve flekso için teklif edilen tahrik, redüktör, rulman, servo ve PLC markalarını yazılı alın; Türkiye'de distribütörü olan markaları tercih edin.
- Oluklu hat alıyorsanız buhar kazanı, nişasta ünitesi, bobin taşıma ve besi suyu arıtmasının teklife dahil olup olmadığını satır satır kontrol edin.
- Bina yerleşim planını (layout) ve ankraj çizimini sipariş öncesinde fabrikadan alın; zemin ve çatı yüksekliği buna göre projelendirilsin.
- Teklif veren firmanın üretici mi ticaret şirketi mi olduğunu doğrulayın; hat tipi yatırımlarda garanti ve servis muhatabının üretici olması şarttır.
- Ödemeyi kademeli kurun: avans %30, sevkiyat öncesi denetim raporundan sonra %60, devreye alma sonrası %10 yaygın bir yapıdır.
- Sevkiyat öncesi denetimde makineyi kendi kâğıdınız veya levhanızla en az 24–36 saat çalıştırın; yedek parça setini ve dokümantasyonu fiziksel olarak kontrol ettirin.
- Kurulum için gelen teknisyenin gün sayısını, ek gün ücretini ve operatör eğitimini sözleşmeye yazdırın; 3 katlı hatta kurulum ve devreye alma tipik olarak 4–8 hafta sürer.
Pekin İthalat olarak fabrikadan komisyon almıyoruz, Çin'de sahada ekibimiz var ve sevkiyat öncesi denetim yapmadan yükleme onayı vermiyoruz. Koli tesisi planınızı, hedef ürün karmanızı ve elinizdeki teklifleri paylaşırsanız hangi kademeden başlamanın mantıklı olduğunu ve makine listesini birlikte netleştirebiliriz. Bu yazıdaki fiyat, kapasite ve süre aralıkları yön göstericidir, bağlayıcı değildir.
İlgili sayfalar
Bu konuyu kendi projeniz için konuşalım
Durumunuza özel yönlendirme için ücretsiz ön görüşme talep edebilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.



