PET ambalaj tesisinde ilk karar: preform mu, şişe mi, ikisi birden mi?
PET ambalaj işine girmek isteyen yatırımcılar bize genellikle "saatte 6.000 şişe şişiren makine ne kadar?" diye soruyor. Oysa bu sektörde ilk karar makine değil iş modelidir. Üç yol vardır: yalnızca preform üretip su, yağ ve deterjan dolumcularına satmak; hazır preform alıp yalnızca şişe şişirmek; ya da preform, kapak ve şişeyi aynı çatı altında üretmek. Her birinin sermaye yükü, enerji tüketimi ve müşteri profili birbirinden çok farklıdır.
Preform üretimi sermaye ve kalıp yoğun, ama lojistik açıdan avantajlıdır: preform şişeye göre 8–12 kat daha az hacim kaplar, bu yüzden 300–500 km yarıçapta satış yapılabilir. Şişe şişirme ise daha düşük yatırımla başlar ama şişe "hava taşır"; boş şişeyi uzağa göndermek ekonomik değildir, bu yüzden genellikle dolum tesisinin yanında veya içinde yapılır.
Kapak (28 mm PCO 1881, 38 mm, 30/25 gibi boyun standartları) ayrı bir enjeksiyon işidir. Yüksek hacimli su ve içecek kapağı pazarında rekabet sert ve marjlar dardır; kapak üretimini ancak kendi preform müşterilerinize paket olarak sunabiliyorsanız planınıza alın.
Kısa cevap
Satış kanalınız dolumculara preform satmaksa enjeksiyon + kalıp yatırımıyla başlayın; kendi dolum hattınız veya tek büyük müşteriniz varsa şişirmeyle başlayın. Üçünü birden kurmak, ancak yıllık 30–50 milyon adet üzeri satış görünürlüğü varsa mantıklıdır. Rakamlar yön göstericidir, bağlayıcı değildir.
Tesisin makine listesi: ana makineler ve gözden kaçan yardımcılar
Çin'den gelen ilk tekliflerde çoğunlukla yalnızca enjeksiyon makinesi ve kalıp fiyatlanır. Oysa PET'in kendine özgü gereksinimleri vardır: hammadde %0,005 (50 ppm) altında neme kadar kurutulmazsa hidroliz olur, preform bulanık ve kırılgan çıkar. Kalıp soğutması yetersizse çevrim süresi uzar ve kapasite kâğıt üzerinde kalır. Şişirme ise 30–40 bar yüksek basınçlı hava ister; bu kompresör tek başına tesisin en pahalı yardımcı ekipmanı olabilir.
| Ekipman | Görevi | Tipik FOB aralığı (bağlayıcı değildir) |
|---|---|---|
| Preform enjeksiyon makinesi (250–450 ton) | PET preform basımı, genellikle servo hidrolik | 60.000 – 180.000 USD |
| Preform kalıbı (sıcak yolluklu, 24–48 göz) | Kapasite ve kaliteyi belirleyen ana parça | 25.000 – 110.000 USD |
| PET kurutucu + nem alıcı (dehumidifier) | Hammaddeyi 160–175 °C'de 4–6 saat kurutur | 8.000 – 25.000 USD |
| Chiller + soğutma kulesi | Kalıp ve makine soğutması, çevrim süresini belirler | 6.000 – 25.000 USD |
| Tam otomatik şişirme (2–6 göz) | Preformdan şişe üretimi | 35.000 – 130.000 USD |
| Yüksek basınç kompresör (30–40 bar) + kurutucu, tank | Şişirme havası | 25.000 – 80.000 USD |
| Kapak enjeksiyon makinesi + 24–48 göz kalıp | Kapak üretimi (opsiyonel) | 40.000 – 110.000 USD |
| Kırma makinesi (fire geri kazanım) | Hatalı preform ve şişeleri kırar | 3.000 – 10.000 USD |
Bu tablodaki aralıklar makine sınıfı, servo seviyesi ve kalıp çeliğine göre geniştir; aynı göz sayısında Çin içi kalıp fiyatları iki kat fark edebilir. Fark çoğunlukla sıcak yolluk sisteminin (yerli Çin mi, Avrupa markası mı) ve kalıp çeliğinin (S136 paslanmaz, sertleştirilmiş insert) kalitesinden gelir.
Preform ve kapak için kullanılan makine sınıfının tonaj, vida çapı ve servo seçimini Plastik Enjeksiyon Makinesi sayfamızda; şişirme tarafında tam otomatik ve yarı otomatik farkını PET Şişirme: Tam Otomatik mi Yarı Otomatik mi? yazımızda ayrıntılı bulabilirsiniz.
Kalıp göz sayısı ve gerçekçi kapasite hesabı
Preform tesisinin kapasitesi formülle basittir: göz sayısı × (3.600 / çevrim süresi sn) × çalışma oranı. 32 gözlü bir kalıpta 20 g su preformu için çevrim süresi iyi bir kalıpta 11–13 saniye, zayıf soğutmalı bir kalıpta 15–17 saniyedir. Bu iki saniyelik fark yılda milyonlarca adede karşılık gelir.
Katalogda verilen çevrim süresi genellikle ince cidarlı, hafif preform ve ideal soğutma suyu sıcaklığı (8–12 °C) içindir. Sahada ürün değişimi, kalıp temizliği, göz kapatma (arızalı nozul nedeniyle bir gözün kapatılması) ve hammadde değişimi hesaba katıldığında gerçekçi verim %70–85 bandına iner. Fizibiliteyi katalog rakamıyla değil, bu bantla kurun.
| Senaryo | Göz sayısı | Çevrim (sn) | Teorik adet/saat | Gerçekçi adet/saat (%75) |
|---|---|---|---|---|
| Başlangıç, 20 g su preformu | 24 | 13 | ≈6.650 | ≈5.000 |
| Orta ölçek, 20 g su preformu | 32 | 12 | ≈9.600 | ≈7.200 |
| Yüksek hacim, 20 g su preformu | 48 | 11 | ≈15.700 | ≈11.800 |
| Ağır preform, 45 g yağ şişesi | 16 | 17 | ≈3.400 | ≈2.500 |
Göz sayısını artırmak makine tonajını da yükseltir. 48 gözlü kalıp genellikle 400 ton ve üzeri bir makine ister; vida çapı ve atış hacmi de buna göre seçilmelidir. Çin'deki tedarikçinin "bu makineye 48 göz takılır" demesi yetmez; atış ağırlığı × göz sayısının makinenin plastikleştirme kapasitesinin %80'ini aşmadığını teknik şartnamede yazılı olarak isteyin.
Üç kademeli yatırım yol haritası
PET ambalajda sermayeyi kademeli bağlamak, hem müşteri portföyünü test etmek hem de enerji altyapısını doğru boyutlandırmak açısından en güvenli yoldur. Özellikle elektrik trafosu ve kompresör kapasitesi baştan büyük planlanmalı; sonradan büyütmek makineden daha pahalıya gelebilir.
| Kademe | Makine listesi | Kapasite (gerçekçi) | FOB yatırım aralığı (bağlayıcı değildir) |
|---|---|---|---|
| 1 — Yalnızca şişirme | Hazır preform alımı, 2–4 göz tam otomatik şişirme, 30 bar kompresör, kırıcı | Saatte 2.000 – 5.000 şişe | 60.000 – 150.000 USD |
| 2 — Preform üretimi | 300–350 ton servo enjeksiyon, 24–32 göz sıcak yolluklu kalıp, kurutucu, chiller, kırıcı | Saatte 5.000 – 7.500 preform | 130.000 – 280.000 USD |
| 3 — Entegre tesis | 400 ton+ enjeksiyon ve 48 göz kalıp, 4–6 göz şişirme, kapak enjeksiyonu, 40 bar kompresör, otomatik konveyör | Saatte 10.000+ preform ve 6.000+ şişe | 350.000 – 750.000 USD |
Bu tutarlara navlun, gümrük vergisi, KDV, kurulum ve kalıp deneme hammaddesi dahil değildir. Türkiye'ye teslim toplam maliyet genellikle FOB bedelin %20–35 üzerinde gerçekleşir. Teşvik belgesiyle alım planlıyorsanız belgenin siparişten önce alınması gerekir.
Hammadde fire yönetimi ve geri kazanım ekipmanı için Plastik Kırma ve Granül Hattı sayfamıza, sektörün genel tedarik çerçevesi için Plastik ve Geri Dönüşüm sektör sayfamıza göz atabilirsiniz.
Vaka: İç Anadolu'da su dolumculara preform tedarikçisi
İç Anadolu'da üç ambalajlı su tesisine preform satmayı planlayan bir yatırımcı, elinde 48 gözlü kalıp ve 450 ton makine içeren yaklaşık 260.000 USD FOB'luk bir teklifle bize geldi. Müşterilerinin talep ettiği preformlar 0,5 L için 12,5 g ve 1,5 L için 28 g idi; iki farklı boyun ölçüsü (29/25 ve 28 mm PCO) gerekiyordu.
Satış tahminleri incelendiğinde ilk iki yılda yıllık 35–40 milyon adet satış görünürlüğü vardı; 48 gözlü hat bunun neredeyse iki katını üretebilecek kapasitedeydi ve kalıp tek boyun ölçüsü içindi. Liste; 350 ton servo enjeksiyon, 32 gözlü ve insert değişimiyle iki boyun ölçüsüne uyarlanabilen sıcak yolluklu kalıp, kurutucu ve chiller olarak revize edildi. Çin'deki ekibimiz Zhejiang ve Jiangsu'da dört üreticiyi yerinde denetledi; ikisinin kalıbı aslında taşeron atölyede yaptırdığı ortaya çıktı.
Sevkiyat öncesi denetimde kalıp, müşterinin kendi hammaddesiyle 8 saat çalıştırıldı. Çevrim süresi 12,4 saniyede sabitlendi; ağırlık sapması ±0,15 g içinde kaldı. Ancak iki gözde asetaldehit ve kristalleşme (beyazlaşma) görüldü; sıcak yolluk nozul ısıtıcıları değiştirildikten sonra yükleme onayı verildi.
| Kalem | İlk teklif | Gerçekleşen |
|---|---|---|
| FOB makine + kalıp + yardımcılar | ≈260.000 USD | ≈172.000 USD |
| Navlun + sigorta (2 × 40HQ + 1 × 40OT) | - | ≈11.000 USD |
| Gümrük, KDV, kurulum ve deneme | - | FOB'un ≈%22'si |
| Gerçekçi kapasite | Teorik ≈15.700/saat | ≈7.000/saat (tek vardiyada satışa uygun) |
Bu vakadaki tutarlar tek bir projeye aittir ve kur, dönem ve spesifikasyona göre değişir; bağlayıcı değildir.
Çin'den alım kontrol listesi
- Kalıbı makineden önce seçin: göz sayısı, preform ağırlığı ve boyun ölçüsü listesini teknik şartnameye yazın.
- Sıcak yolluk markasını ve kalıp çeliğini (S136, sertlik HRC değeri) sözleşmeye yazdırın; "eşdeğer" ifadesini kabul etmeyin.
- Atış ağırlığı × göz sayısının makinenin plastikleştirme kapasitesine uygunluğunu yazılı teyit isteyin.
- Kurutucu, chiller ve kompresör kapasitesini tedarikçiden hesap tablosuyla isteyin; "standart set" yeterli değildir.
- Fabrika kabul testini (FAT) kendi hammaddeniz ve preform çiziminizle, en az 4–8 saat kesintisiz çalıştırarak yapın.
- Yedek nozul, ısıtıcı, termokupl ve conta setini ilk sevkiyata dahil ettirin.
- Fabrikanın kalıbı kendisinin mi ürettiğini yerinde doğrulayın; taşeron kalıp garanti ve servis riskini artırır.
Kalıp ve makineyi yerinde test ettirmek için Fabrika Denetimi ve Kalite Kontrol hizmetlerimize; tüm sürecin tek elden yönetimi için Uçtan Uca Tedarik Yönetimi sayfamıza bakabilirsiniz.
Pekin İthalat olarak fabrikalardan komisyon almıyoruz, Çin'de sahada ekibimiz var ve sevkiyat öncesi denetim yapmadan yükleme onayı vermiyoruz. Bu yazıdaki fiyat ve kapasite rakamları yön göstericidir, bağlayıcı değildir; kesin rakamlar spesifikasyona, döneme ve kura göre teklif aşamasında netleşir.
İlgili sayfalar
Bu konuyu kendi projeniz için konuşalım
Durumunuza özel yönlendirme için ücretsiz ön görüşme talep edebilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.



