Karar makineyle değil, ürünle başlar
Dolum hattı tekliflerinde en sık yapılan hata, karşılaştırmayı "kaç nozul, saatte kaç şişe, kaç dolar" üçlüsüne indirgemek. Oysa aynı nozul sayısına ve aynı kapasiteye sahip iki makine, dolum prensibi farklıysa sizin ürününüzde tamamen farklı sonuç verir. Zeytinyağı dolduracak bir işletmeye gravite hat satılması ya da içme suyu için piston dolum önerilmesi, sahada sık gördüğümüz ve konteyner geldikten sonra düzeltilemeyen bir karardır.
Doğru sıralama şudur: ürün → viskozite ve köpürme davranışı → dolum prensibi → ambalaj ve kapak tipi → nozul sayısı → makine modeli. Bu sıra bozulduğunda, makine çalışır ama dolum toleransı tutmaz; tutmayan tolerans ya ürün fazlası (her şişede kayıp) ya da eksik gramaj (tüketici şikâyeti ve mevzuat riski) olarak geri döner.
Pratikte karar üç ana sistem arasında veriliyor: gravite (yerçekimi/serbest akış), piston (hacimsel) ve pompalı dolum. Dördüncü bir seçenek olarak, gramaj hassasiyeti çok kritik ürünlerde tartılı (net weight) dolum kullanılır ama bu, fiyat sınıfı ayrı bir gruptur.
Kısa cevap
Su gibi akışkan ve ucuz ürünlerde gravite; yağ, sos, krem, deterjan gibi viskoz ürünlerde piston; orta viskoziteli, partikül içermeyen ve sürekli akış istenen ürünlerde pompalı dolum. Köpüren ürünlerde dalgıç (dive) nozul her üç sistemde de şart.
Üç sistem, üç ayrı ürün grubu
Aşağıdaki tablo üç prensibin sahadaki davranışını özetliyor. Viskozite değerleri yaklaşıktır; ürününüzün kendi ölçümü esas alınmalıdır.
| Kriter | Gravite (serbest akış) | Piston (hacimsel) | Pompalı |
|---|---|---|---|
| Uygun viskozite | 1 – 100 cP (su, içecek) | 500 – 100.000 cP (yağ, sos, krem) | 100 – 10.000 cP (şampuan, sıvı sabun) |
| Dolum toleransı | ±%1 – 2 | ±%0,5 – 1 | ±%1 – 1,5 |
| Partiküllü ürün | Uygun değil | Uygun (piston çapına göre) | Sınırlı (lop pompa ile) |
| Hacim değişimi | Zaman/seviye ayarı, kolay | Strok ayarı, kalıp/piston değişebilir | Devir sayısıyla, kolay |
| Köpüren ürün | Dalgıç nozul şart | Dalgıç nozul + yavaş strok | Devir düşürülerek yönetilir |
| CIP / temizlik | Basit | Piston sökümü gerekir | Pompa tipine göre değişir |
| Göreli makine maliyeti | Düşük | Orta – yüksek | Orta |
Tablodaki en belirleyici satır dolum toleransı. Gravite sistemde dolum, sıvının kendi ağırlığıyla ve belirli bir süre boyunca akmasıyla gerçekleşir; sıcaklık değiştikçe viskozite değişir, viskozite değiştikçe aynı sürede akan hacim değişir. Bu yüzden gravite hatlarda yaz-kış arasında gramaj sapması görülmesi normaldir. Piston dolumda ise doldurulan hacim mekanik olarak sabittir — sıcaklıktan neredeyse bağımsız çalışır ve bu, 5 litrelik yağ bidonu gibi birim değeri yüksek ürünlerde doğrudan kâra yazılır.
İkinci belirleyici satır partikül. İçinde parça bulunan ürünlerde (salça, turşu suyu, taneli sos) gravite nozul tıkanır; piston dolumda ise piston çapı partikül boyutuna göre seçilmek zorundadır. Bu detay teklif aşamasında sorulmazsa, makine geldikten sonra nozul ve valf grubunun değişmesi gerekir.
Üç sistemin model tipleri, teknik parametreleri ve 2026 fiyat bantları için Sıvı Dolum ve Kapama Hattı sayfamıza bakabilirsiniz. Yalnızca içme suyu dolduracaksanız hat mimarisi farklıdır; Ambalajlı Su Dolum Tesisi sayfası yıkama-dolum-kapama üçlüsünü tek blok olarak anlatıyor.
Nozul sayısı, hız ve sahadaki gerçek kapasite
Tekliflerde yazan şişe/saat değerleri, tek ürün ve ideal koşullarda ölçülür: sabit viskozite, kesintisiz şişe beslemesi, duruşsuz vardiya. Sahada bu koşullar hiçbir zaman bir arada bulunmaz. Planlamayı katalog değerinin %70–85'i üzerinden yapmak, bugüne kadar yanılmadığımız tek yaklaşım oldu.
| Konfigürasyon | Nozul | Katalog (1 L, düşük viskozite) | Sahada gerçekçi | Operatör |
|---|---|---|---|---|
| Yarı otomatik piston | 1 – 2 | 300 – 800 şişe/saat | 220 – 640 şişe/saat | 2 – 3 kişi |
| Otomatik lineer gravite | 4 – 8 | 1.500 – 4.000 şişe/saat | 1.100 – 3.200 şişe/saat | 1 – 2 kişi |
| Otomatik lineer piston | 4 – 12 | 1.200 – 3.500 şişe/saat | 900 – 2.800 şişe/saat | 1 – 2 kişi |
| Otomatik pompalı | 6 – 12 | 1.800 – 4.500 şişe/saat | 1.400 – 3.600 şişe/saat | 1 – 2 kişi |
| Döner (monoblok) gravite | 12 – 40 | 6.000 – 24.000 şişe/saat | 4.800 – 19.000 şişe/saat | 1 kişi (gözetim) |
Hacim etkisi kapasiteyi doğrudan değiştirir: aynı makinede 5 litre dolduruyorsanız saatlik adet, 1 litreye göre tipik olarak %55–70 düşer. Çünkü dolum süresi hacimle doğru orantılıdır, ambalaj taşıma süresi ise sabittir. Teklif alırken kapasitenin hangi hacim ve hangi ürün için verildiğini yazılı olarak sorun; "4.000 şişe/saat" ifadesi, hangi şişede olduğu belirtilmeden hiçbir şey ifade etmez.
Bir diğer sık atlanan nokta, hattın en yavaş makinesinin tüm hattı belirlemesi. Dolum 3.000 şişe/saat çalışıyor ama etiketleme 1.800 şişe/saat kapasiteliyse, hattınızın gerçek kapasitesi 1.800'dür. Dolum makinesini hattın geri kalanından bağımsız seçmek, yatırımın bir kısmını ilk günden atıl bırakır.
Hattın devamını karşılaştırmak için Etiketleme Makinesi sayfasına, şişeyi kendiniz üretecekseniz Şişirme (Blow Molding) Makinesi sayfasına bakın. Sektöre genel bakışımız ise Gıda & Dolum sayfasında.
Fiyat: makine bedeli kararın yalnızca bir parçası
Aşağıdaki aralıklar FOB Çin bazlıdır; nozul sayısı, paslanmaz kalitesi (304 / 316L), PLC ve valf markasına göre değişir. Yön göstericidir, bağlayıcı değildir.
| Kalem | Aralık (FOB, USD) | Not |
|---|---|---|
| Yarı otomatik piston dolum (1–2 nozul) | 1.500 – 6.000 | Küçük ölçek, el emeği yoğun |
| Otomatik lineer gravite (4–8 nozul) | 9.000 – 32.000 | Düşük viskoziteli ürünler |
| Otomatik lineer piston (4–12 nozul) | 14.000 – 55.000 | Viskoz ürün, dar tolerans |
| Otomatik pompalı (6–12 nozul) | 12.000 – 45.000 | Orta viskozite, sürekli akış |
| Döner monoblok (yıkama+dolum+kapama) | 35.000 – 180.000 | Yüksek hacimli su/içecek |
| Kapak besleme ve kapama ünitesi | 3.000 – 18.000 | Kapak tipine göre ayrı kalem |
| Etiketleme makinesi | 4.000 – 28.000 | Sleeve/yapışkanlı ayrı sınıf |
Bu tablonun altına eklenmesi gereken kalemler var ve yatırımcıların önemli bir kısmı bunları bütçeye almadan sipariş veriyor: ürün besleme tankı ve pompası, paslanmaz boru hattı, CIP (yerinde temizleme) ünitesi, kompresör, konveyör bağlantıları, elektrik panosu uyumu ve şişe/kapak formuna özel değişim parçaları. Gıda dolumunda ayrıca ürünle temas eden tüm yüzeylerin 316L paslanmaz olması genellikle şart; 304 ile teklif verilip 316L sanılması, fiyat farkının nereden geldiğini açıklayan en yaygın sebeplerden biri.
FOB bedelin üzerine binen navlun, vergi, iç nakliye ve montaj kalemlerini kalem kalem hesaplamak için Çin'den Makine İthalatı Maliyet Hesabı rehberimizi, vergi oranını belirlemek için GTİP Kodu Nedir? yazımızı kullanabilirsiniz.
Saha gözlemimiz şu: dolum hattı yatırımlarında makinenin Türkiye'de çalışır hâle gelmesine kadar FOB bedelin üzerine ortalama %35–70 ek maliyet biniyor. Bu aralık teslim şekline, hattın büyüklüğüne ve yerel tesisat işinin kapsamına göre değişir.
Çin'den ithalatta neyi doğrulatmalısınız?
Dolum makineleri Çin'de çok sayıda üretici tarafından imal ediliyor. Fark gövdeden çok paslanmaz kalitesinde, valf ve conta grubunda, dolum kontrol elektroniğinde ve kaynak işçiliğinde ortaya çıkıyor — yani dışarıdan bakınca görünmeyen yerlerde. Bu yüzden doğrulama sipariş öncesine alınmalı ve sözleşmeye yazılmalıdır.
- Kendi ürününüzü (veya viskozitesi eşdeğer bir numuneyi) fabrikaya gönderip çalışan makinede dolum testi yaptırın; en az 30 şişelik gramaj ölçüm raporu ve video isteyin.
- Ürünle temas eden tüm yüzeylerin malzeme sınıfını (304 mü 316L mi) proformaya yazdırın ve sevkiyat öncesi denetimde malzeme sertifikasını fotoğraflatın.
- Conta ve hortum malzemesinin gıdaya uygun (food grade) olduğunu belgeletin; ürününüz yağ veya solvent içeriyorsa conta uyumluluğunu ayrıca sorun.
- PLC, dokunmatik ekran, servo ve valf grubunun marka-modelini yazılı olarak alın; teklifler arasındaki fiyat farkı çoğunlukla burada saklıdır.
- Şişe ve kapak numunenizi gönderin; farklı hacim ve kapak tipleri için gereken değişim parçalarının teklife dahil olup olmadığını kalem kalem netleştirin.
- CIP ünitesinin, ürün tankının, pompanın ve konveyörün dahil olup olmadığını sorun — iki teklif arasındaki farkın tek başına bu kalemlerden kaynaklandığı sık görülür.
- Ödemenin son diliminin (tipik %10) Türkiye'de devreye alma ve gerçek ürünle kapasite testi sonrasına bırakıldığı bir ödeme planı kurun.
- Bir yıllık sarf ve yedek parça listesini (conta, nozul, sensör, valf) sözleşmeye ekletin; dolum hatlarında en sık duruş sebebi conta ve sensördür.
Bu adımların hangilerini sizin adınıza Çin'de yürüttüğümüzü Fabrika Denetimi, Kalite Kontrol ve Numune & Pazarlık sayfalarımızda anlattık. Fabrikadan komisyon almıyoruz; sahadaki ekibimiz sevkiyat öncesi denetim yapmadan yükleme onayı vermiyor.
Doldurmayı planladığınız ürünü, viskozitesini, ambalaj hacimlerinizi ve aylık hedef adedinizi paylaşın; hangi dolum prensibinin oturduğunu birlikte netleştirip aracı olmayan doğrulanmış üreticilerden karşılaştırmalı teklif toplayalım. Bu yazıdaki kapasite, tolerans ve fiyat aralıkları yön göstericidir ve bağlayıcı değildir.
İlgili sayfalar
Bu konuyu kendi projeniz için konuşalım
Durumunuza özel yönlendirme için ücretsiz ön görüşme talep edebilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.



