Ana Sayfa›Blog›Karşılaştırma & Seçim
Karşılaştırma & Seçim10 dk okuma

Sıvı Dolum Hattı Seçimi: Gravite, Piston mu Pompalı mı?

Dolum hattında asıl karar makine markası değil, dolum prensibi. Ürününüzün viskozitesi, köpürmesi ve tolerans beklentisi hangi sistemi seçmeniz gerektiğini baştan belirliyor.

Sıvı Dolum Hattı Seçimi: Gravite, Piston mu Pompalı mı?

Karar makineyle değil, ürünle başlar

Dolum hattı tekliflerinde en sık yapılan hata, karşılaştırmayı "kaç nozul, saatte kaç şişe, kaç dolar" üçlüsüne indirgemek. Oysa aynı nozul sayısına ve aynı kapasiteye sahip iki makine, dolum prensibi farklıysa sizin ürününüzde tamamen farklı sonuç verir. Zeytinyağı dolduracak bir işletmeye gravite hat satılması ya da içme suyu için piston dolum önerilmesi, sahada sık gördüğümüz ve konteyner geldikten sonra düzeltilemeyen bir karardır.

Doğru sıralama şudur: ürün → viskozite ve köpürme davranışı → dolum prensibi → ambalaj ve kapak tipi → nozul sayısı → makine modeli. Bu sıra bozulduğunda, makine çalışır ama dolum toleransı tutmaz; tutmayan tolerans ya ürün fazlası (her şişede kayıp) ya da eksik gramaj (tüketici şikâyeti ve mevzuat riski) olarak geri döner.

Pratikte karar üç ana sistem arasında veriliyor: gravite (yerçekimi/serbest akış), piston (hacimsel) ve pompalı dolum. Dördüncü bir seçenek olarak, gramaj hassasiyeti çok kritik ürünlerde tartılı (net weight) dolum kullanılır ama bu, fiyat sınıfı ayrı bir gruptur.

Kısa cevap

Su gibi akışkan ve ucuz ürünlerde gravite; yağ, sos, krem, deterjan gibi viskoz ürünlerde piston; orta viskoziteli, partikül içermeyen ve sürekli akış istenen ürünlerde pompalı dolum. Köpüren ürünlerde dalgıç (dive) nozul her üç sistemde de şart.

Üç sistem, üç ayrı ürün grubu

Aşağıdaki tablo üç prensibin sahadaki davranışını özetliyor. Viskozite değerleri yaklaşıktır; ürününüzün kendi ölçümü esas alınmalıdır.

KriterGravite (serbest akış)Piston (hacimsel)Pompalı
Uygun viskozite1 – 100 cP (su, içecek)500 – 100.000 cP (yağ, sos, krem)100 – 10.000 cP (şampuan, sıvı sabun)
Dolum toleransı±%1 – 2±%0,5 – 1±%1 – 1,5
Partiküllü ürünUygun değilUygun (piston çapına göre)Sınırlı (lop pompa ile)
Hacim değişimiZaman/seviye ayarı, kolayStrok ayarı, kalıp/piston değişebilirDevir sayısıyla, kolay
Köpüren ürünDalgıç nozul şartDalgıç nozul + yavaş strokDevir düşürülerek yönetilir
CIP / temizlikBasitPiston sökümü gerekirPompa tipine göre değişir
Göreli makine maliyetiDüşükOrta – yüksekOrta

Tablodaki en belirleyici satır dolum toleransı. Gravite sistemde dolum, sıvının kendi ağırlığıyla ve belirli bir süre boyunca akmasıyla gerçekleşir; sıcaklık değiştikçe viskozite değişir, viskozite değiştikçe aynı sürede akan hacim değişir. Bu yüzden gravite hatlarda yaz-kış arasında gramaj sapması görülmesi normaldir. Piston dolumda ise doldurulan hacim mekanik olarak sabittir — sıcaklıktan neredeyse bağımsız çalışır ve bu, 5 litrelik yağ bidonu gibi birim değeri yüksek ürünlerde doğrudan kâra yazılır.

İkinci belirleyici satır partikül. İçinde parça bulunan ürünlerde (salça, turşu suyu, taneli sos) gravite nozul tıkanır; piston dolumda ise piston çapı partikül boyutuna göre seçilmek zorundadır. Bu detay teklif aşamasında sorulmazsa, makine geldikten sonra nozul ve valf grubunun değişmesi gerekir.

Üç sistemin model tipleri, teknik parametreleri ve 2026 fiyat bantları için Sıvı Dolum ve Kapama Hattı sayfamıza bakabilirsiniz. Yalnızca içme suyu dolduracaksanız hat mimarisi farklıdır; Ambalajlı Su Dolum Tesisi sayfası yıkama-dolum-kapama üçlüsünü tek blok olarak anlatıyor.

Nozul sayısı, hız ve sahadaki gerçek kapasite

Tekliflerde yazan şişe/saat değerleri, tek ürün ve ideal koşullarda ölçülür: sabit viskozite, kesintisiz şişe beslemesi, duruşsuz vardiya. Sahada bu koşullar hiçbir zaman bir arada bulunmaz. Planlamayı katalog değerinin %70–85'i üzerinden yapmak, bugüne kadar yanılmadığımız tek yaklaşım oldu.

KonfigürasyonNozulKatalog (1 L, düşük viskozite)Sahada gerçekçiOperatör
Yarı otomatik piston1 – 2300 – 800 şişe/saat220 – 640 şişe/saat2 – 3 kişi
Otomatik lineer gravite4 – 81.500 – 4.000 şişe/saat1.100 – 3.200 şişe/saat1 – 2 kişi
Otomatik lineer piston4 – 121.200 – 3.500 şişe/saat900 – 2.800 şişe/saat1 – 2 kişi
Otomatik pompalı6 – 121.800 – 4.500 şişe/saat1.400 – 3.600 şişe/saat1 – 2 kişi
Döner (monoblok) gravite12 – 406.000 – 24.000 şişe/saat4.800 – 19.000 şişe/saat1 kişi (gözetim)

Hacim etkisi kapasiteyi doğrudan değiştirir: aynı makinede 5 litre dolduruyorsanız saatlik adet, 1 litreye göre tipik olarak %55–70 düşer. Çünkü dolum süresi hacimle doğru orantılıdır, ambalaj taşıma süresi ise sabittir. Teklif alırken kapasitenin hangi hacim ve hangi ürün için verildiğini yazılı olarak sorun; "4.000 şişe/saat" ifadesi, hangi şişede olduğu belirtilmeden hiçbir şey ifade etmez.

Bir diğer sık atlanan nokta, hattın en yavaş makinesinin tüm hattı belirlemesi. Dolum 3.000 şişe/saat çalışıyor ama etiketleme 1.800 şişe/saat kapasiteliyse, hattınızın gerçek kapasitesi 1.800'dür. Dolum makinesini hattın geri kalanından bağımsız seçmek, yatırımın bir kısmını ilk günden atıl bırakır.

Hattın devamını karşılaştırmak için Etiketleme Makinesi sayfasına, şişeyi kendiniz üretecekseniz Şişirme (Blow Molding) Makinesi sayfasına bakın. Sektöre genel bakışımız ise Gıda & Dolum sayfasında.

Fiyat: makine bedeli kararın yalnızca bir parçası

Aşağıdaki aralıklar FOB Çin bazlıdır; nozul sayısı, paslanmaz kalitesi (304 / 316L), PLC ve valf markasına göre değişir. Yön göstericidir, bağlayıcı değildir.

KalemAralık (FOB, USD)Not
Yarı otomatik piston dolum (1–2 nozul)1.500 – 6.000Küçük ölçek, el emeği yoğun
Otomatik lineer gravite (4–8 nozul)9.000 – 32.000Düşük viskoziteli ürünler
Otomatik lineer piston (4–12 nozul)14.000 – 55.000Viskoz ürün, dar tolerans
Otomatik pompalı (6–12 nozul)12.000 – 45.000Orta viskozite, sürekli akış
Döner monoblok (yıkama+dolum+kapama)35.000 – 180.000Yüksek hacimli su/içecek
Kapak besleme ve kapama ünitesi3.000 – 18.000Kapak tipine göre ayrı kalem
Etiketleme makinesi4.000 – 28.000Sleeve/yapışkanlı ayrı sınıf

Bu tablonun altına eklenmesi gereken kalemler var ve yatırımcıların önemli bir kısmı bunları bütçeye almadan sipariş veriyor: ürün besleme tankı ve pompası, paslanmaz boru hattı, CIP (yerinde temizleme) ünitesi, kompresör, konveyör bağlantıları, elektrik panosu uyumu ve şişe/kapak formuna özel değişim parçaları. Gıda dolumunda ayrıca ürünle temas eden tüm yüzeylerin 316L paslanmaz olması genellikle şart; 304 ile teklif verilip 316L sanılması, fiyat farkının nereden geldiğini açıklayan en yaygın sebeplerden biri.

FOB bedelin üzerine binen navlun, vergi, iç nakliye ve montaj kalemlerini kalem kalem hesaplamak için Çin'den Makine İthalatı Maliyet Hesabı rehberimizi, vergi oranını belirlemek için GTİP Kodu Nedir? yazımızı kullanabilirsiniz.

Saha gözlemimiz şu: dolum hattı yatırımlarında makinenin Türkiye'de çalışır hâle gelmesine kadar FOB bedelin üzerine ortalama %35–70 ek maliyet biniyor. Bu aralık teslim şekline, hattın büyüklüğüne ve yerel tesisat işinin kapsamına göre değişir.

Çin'den ithalatta neyi doğrulatmalısınız?

Dolum makineleri Çin'de çok sayıda üretici tarafından imal ediliyor. Fark gövdeden çok paslanmaz kalitesinde, valf ve conta grubunda, dolum kontrol elektroniğinde ve kaynak işçiliğinde ortaya çıkıyor — yani dışarıdan bakınca görünmeyen yerlerde. Bu yüzden doğrulama sipariş öncesine alınmalı ve sözleşmeye yazılmalıdır.

  1. Kendi ürününüzü (veya viskozitesi eşdeğer bir numuneyi) fabrikaya gönderip çalışan makinede dolum testi yaptırın; en az 30 şişelik gramaj ölçüm raporu ve video isteyin.
  2. Ürünle temas eden tüm yüzeylerin malzeme sınıfını (304 mü 316L mi) proformaya yazdırın ve sevkiyat öncesi denetimde malzeme sertifikasını fotoğraflatın.
  3. Conta ve hortum malzemesinin gıdaya uygun (food grade) olduğunu belgeletin; ürününüz yağ veya solvent içeriyorsa conta uyumluluğunu ayrıca sorun.
  4. PLC, dokunmatik ekran, servo ve valf grubunun marka-modelini yazılı olarak alın; teklifler arasındaki fiyat farkı çoğunlukla burada saklıdır.
  5. Şişe ve kapak numunenizi gönderin; farklı hacim ve kapak tipleri için gereken değişim parçalarının teklife dahil olup olmadığını kalem kalem netleştirin.
  6. CIP ünitesinin, ürün tankının, pompanın ve konveyörün dahil olup olmadığını sorun — iki teklif arasındaki farkın tek başına bu kalemlerden kaynaklandığı sık görülür.
  7. Ödemenin son diliminin (tipik %10) Türkiye'de devreye alma ve gerçek ürünle kapasite testi sonrasına bırakıldığı bir ödeme planı kurun.
  8. Bir yıllık sarf ve yedek parça listesini (conta, nozul, sensör, valf) sözleşmeye ekletin; dolum hatlarında en sık duruş sebebi conta ve sensördür.

Bu adımların hangilerini sizin adınıza Çin'de yürüttüğümüzü Fabrika Denetimi, Kalite Kontrol ve Numune & Pazarlık sayfalarımızda anlattık. Fabrikadan komisyon almıyoruz; sahadaki ekibimiz sevkiyat öncesi denetim yapmadan yükleme onayı vermiyor.

Doldurmayı planladığınız ürünü, viskozitesini, ambalaj hacimlerinizi ve aylık hedef adedinizi paylaşın; hangi dolum prensibinin oturduğunu birlikte netleştirip aracı olmayan doğrulanmış üreticilerden karşılaştırmalı teklif toplayalım. Bu yazıdaki kapasite, tolerans ve fiyat aralıkları yön göstericidir ve bağlayıcı değildir.

Bu konuyu kendi projeniz için konuşalım

Durumunuza özel yönlendirme için ücretsiz ön görüşme talep edebilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

SSS

Sık sorulan sorular

Zeytinyağı dolumunda hangi sistem kullanılmalı?

Zeytinyağı orta-yüksek viskoziteli ve birim değeri yüksek bir üründür; piston dolum doğru tercihtir. Piston, doldurulan hacmi mekanik olarak sabitlediği için ±%0,5–1 tolerans verir ve sıcaklık değişiminden neredeyse etkilenmez. Gravite sistemde yaz-kış viskozite farkı gramaj sapmasına, sapma da her şişede ürün kaybına dönüşür.

Köpüren ürünlerde dolum sorunu nasıl çözülür?

Dalgıç (dive) nozul kullanılır: nozul şişenin dibine iner, dolum sırasında sıvı seviyesiyle birlikte yukarı çıkar ve sıvının serbest düşüşünü engeller. Buna ek olarak dolum hızı düşürülür. Deterjan, sıvı sabun ve bazı içeceklerde bu donanım opsiyon değil, gerekliliktir — teklifte yazılı olduğundan emin olun.

Aynı dolum makinesinde farklı hacimler doldurabilir miyim?

Belirli bir aralıkta evet. Gravite ve pompalı sistemlerde hacim değişimi zaman veya devir ayarıyla kolaydır; piston dolumda strok ayarı yeterli olabilir, ancak aralık çok genişse (örneğin 250 ml ve 5 L) farklı piston seti gerekir. Ayrıca her şişe çapı ve kapak tipi için değişim parçası gerekir; bunları sipariş aşamasında listeleyin.

Paslanmaz 304 ile 316L arasındaki fark dolum hattında neden önemli?

316L, molibden içerdiği için tuz, asit ve klorüre karşı belirgin biçimde daha dayanıklıdır. Salça, turşu suyu, sos, bazı deterjanlar ve tuzlu ürünlerde 304 kullanılırsa yüzeyde zamanla korozyon başlar ve bu hem ürün güvenliği hem de denetim sorunu yaratır. Ürünle temas eden yüzeylerin sınıfı proformaya yazılmalı ve sertifikayla doğrulanmalıdır.

Katalogdaki şişe/saat değerine güvenebilir miyim?

Doğrudan güvenmeyin. Değer tek ürün ve ideal koşullarda, genellikle düşük viskoziteli 1 litrelik ambalajda ölçülür. Planlamayı katalog kapasitesinin %70–85'i üzerinden yapın; hacim büyüdükçe kapasite ayrıca düşer, 5 litrede 1 litreye göre tipik olarak %55–70 azalma görülür.

Dolum, kapama ve etiketlemeyi tek fabrikadan mı almalıyım?

Monoblok (tek gövde) çözümlerde evet — senkronizasyon fabrikada çözülmüş olur. Ayrı makineler alıyorsanız, hattı aynı tedarikçiden almak konveyör yüksekliği, elektrik panosu uyumu ve devreye alma sorumluluğunu tek elde toplar. Farklı fabrikalardan alınan makinelerde bu üç kalem çoğunlukla alıcıda kalır ve montaj aşamasında ek maliyet çıkarır.

Çin'den dolum hattı ithalatında en büyük risk nedir?

Proformada yazan paslanmaz sınıfının, valf grubunun ve kontrol elektroniğinin makinede farklı çıkması. İkincisi de kapasitenin kendi ürününüzle değil, suyla test edilmiş olması. Kendi ürününüzle veya eşdeğer viskozitede bir numuneyle dolum testi yaptırın, gramaj ölçüm raporu isteyin ve aynı testin sevkiyat öncesi denetimde tekrarlanmasını şartnameye yazdırın.

Devamı

İlgili yazılar

Teklif Formu

Fiyat teklifi alın

Formu doldurun; ihtiyacınıza uygun 3–5 doğrulanmış üreticiden karşılaştırmalı teklif hazırlayalım.

📞
📍
Ofis

Ağaoğlu My Office 212, Taşocağı Yolu Cad. No:471 Kat:28, Mahmutbey / Bağcılar / İstanbul

🕘
Çalışma Saatleri

Pazartesi – Cuma, 09:00 – 18:00

Teşekkürler! Talebiniz alındı, 1 iş günü içinde size dönüş yapacağız.
Gönderilemedi. Lütfen tekrar deneyin ya da WhatsApp'tan yazın.

Bilgileriniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz; en kısa sürede size dönüş yaparız.