Neden üç teklif üç farklı makineyi anlatır?
Çin'den makine almaya karar veren bir işletmenin ilk adımı genellikle Alibaba veya fuar kartvizitleri üzerinden birkaç fabrikadan fiyat istemektir. Birkaç gün içinde PDF teklifler gelir ve en ucuzu ile en pahalısı arasında %40–70 fark görülür. Bu fark çoğu zaman fabrikaların kâr marjından değil, teklif edilen makinenin aslında farklı olmasından kaynaklanır: biri servo motoru, diğeri asenkron motoru; biri Siemens PLC'yi, diğeri yerel bir kontrol kartını; biri kurulum ve yedek parça setini, diğeri yalnızca çıplak makineyi fiyatlamıştır.
Sahada gördüğümüz tablo şudur: alıcı 'aynı makine' sandığı üç teklifi fiyat sütununa göre sıralar, en ucuzu seçer ve farkı ancak makine geldiğinde, eksik aparatlar, düşük gerçek kapasite veya Türkiye'de servisi olmayan bir sürücü markasıyla karşılaştığında fark eder. Sorun tedarikçide değil, karşılaştırma yönteminde başlar.
Bu yazıda teklif istemeden önce hazırlanması gereken teknik şartnameyi (RFQ), gelen teklifleri ortak tabana çekmenin (normalize etme) yolunu ve kararı fiyat dışı ölçütlerle birlikte veren basit bir puanlama tablosunu anlatıyoruz. Örneklerdeki fiyatlar yön göstericidir, bağlayıcı değildir.
Kısa cevap
Teklifleri fiyatla değil, şartnameye uyumla karşılaştırın. Önce yazılı bir teknik şartname gönderin, gelen teklifleri komponent markası, kapsam (aparat, yedek parça, kurulum) ve teslim şekline göre ortak tabana çekin, sonra fiyatı ağırlığı %35–45 olan ölçütlerden yalnızca biri olarak değerlendirin. Normalize edilmiş fiyatlar arasındaki fark çoğu zaman ilk görünen farkın yarısından azdır.
Teklif istemeden önce: teknik şartname (RFQ) nasıl hazırlanır?
Teknik şartname, fabrikaya 'ne istediğinizi' tek bir belgede, yoruma yer bırakmadan anlatır. Şartname olmadan gönderilen 'hidrolik pres fiyatı nedir?' sorusuna her fabrika kendi en çok sattığı ya da en kolay ucuz gösterebileceği modelle cevap verir. İyi bir şartname 2–4 sayfadır ve şu başlıkları içerir.
- Ürün ve proses tanımı: işlenecek malzeme, kalınlık veya gramaj aralığı, parça ölçüleri, çizim veya numune fotoğrafı.
- Hedef kapasite: saatlik veya vardiyalık gerçek üretim adedi; katalog hızı değil. Gerçek verimin katalog değerinin %70–85'i olduğunu hesaba katarak katalog hızını buna göre yukarıda isteyin.
- Kritik ölçüler ve toleranslar: tonaj, tabla boyu, strok, kesim alanı, eksen sayısı, tekrarlanabilirlik gibi makineye özgü parametreler.
- Komponent markaları: PLC, HMI, servo/sürücü, hidrolik valf, rulman, lineer kızak, pnömatik ve elektrik pano markaları; kabul edilen alternatifler.
- Elektrik ve saha koşulları: 380 V / 50 Hz, 3 faz; ortam sıcaklığı, nem, bina girişi ve tavan yüksekliği kısıtları.
- Kapsam: dahil olması gereken aparatlar, kalıplar, yazılım, yedek parça seti (genellikle 1–2 yıllık sarf), kurulum teknisyeni gün sayısı ve eğitim.
- Belgeler: CE uygunluk beyanı ve teknik dosya, elektrik şeması, kullanım kılavuzu (İngilizce, mümkünse Türkçe), parça listesi.
- Ticari şartlar: teslim şekli (FOB veya CIF hangi liman), ödeme yapısı, teslim süresi, garanti süresi ve kapsamı, teklifin geçerlilik süresi.
Şartnameyi İngilizce ve mümkünse Çince hazırlamak yanlış anlamaları ciddi şekilde azaltır. Teknik terimlerin Çince karşılıkları (örneğin servo yerine 'adım motoru' yazılması) tekliflerdeki en sık sürprizlerin kaynağıdır. Şartnameyi 4–6 fabrikaya aynı anda göndermek, hem sağlıklı bir fiyat aralığı görmenizi hem de ciddiyetsiz tedarikçileri erkenden elemenizi sağlar: şartnameye madde madde cevap vermeyen fabrika, sipariş sonrasında da detaylara aynı özensizlikle yaklaşacaktır.
Hangi fabrikalara şartname göndereceğinizi belirleme adımı için Ürün Araştırma hizmetimize, teklif veren firmanın gerçekten üretici olup olmadığını anlamak için Fabrika Doğrulama Yöntemleri rehberimize bakabilirsiniz.
Teklifleri ortak tabana çekmek: gizli farklar nerede?
Teklifler geldiğinde ilk iş fiyatlara bakmak değil, her teklifi şartnamenin satırlarıyla eşleştirmektir. Eksik kalan her kalem için ya fabrikadan ek fiyat istenir ya da piyasa değeri tahmin edilip teklife eklenir. Aşağıdaki örnek, bir fiber lazer kesim makinesi için gelen üç teklifin normalize edilmesini gösteriyor.
| Kalem | Teklif A | Teklif B | Teklif C |
|---|---|---|---|
| Teklif edilen FOB fiyat | 38.000 USD | 52.000 USD | 61.000 USD |
| Lazer kaynağı | 3 kW yerel marka | 3 kW Raycus | 3 kW IPG |
| Kesim kafası / kontrol | Yerel kafa, yerel kontrol | Raytools + Cypcut | Precitec + Cypcut |
| Değişken tabla (shuttle) | Yok (+6.000 USD) | Dahil | Dahil |
| Toz toplama / filtre | Yok (+2.500 USD) | Yok (+2.500 USD) | Dahil |
| Yedek parça seti (1 yıl) | Yok (+1.500 USD) | Dahil | Dahil |
| Kurulum teknisyeni (Türkiye) | Ücretli, ~3.000 USD | 5 gün dahil, uçak bileti alıcıda (~1.200 USD) | 7 gün dahil |
| Teslim şekli | EXW (+~1.200 USD FOB'a) | FOB Şanghay | FOB Şanghay |
| Normalize fiyat (FOB, tam kapsam) | ≈ 52.200 USD | ≈ 55.700 USD | 61.000 USD |
Görüldüğü gibi başlangıçta 23.000 USD olan A–C farkı normalize edildiğinde 8.800 USD'ye, A–B farkı ise 14.000 USD'den 3.500 USD'ye iner. Üstelik A teklifindeki yerel lazer kaynağı ve kesim kafası, Türkiye'de servis ve yedek parça bulunabilirliği açısından ayrı bir risk taşır. Bu noktada 'en ucuz' teklif çoğu zaman en ucuz olmaktan çıkar.
Normalize ederken en sık gözden kaçan kalemler şunlardır: teslim şeklinin EXW olması (fabrikadan limana nakliye ve ihracat gümrüğü alıcıya kalır), voltaj uyarlaması (Çin iç piyasası 380 V olsa da bazı makineler 220 V kontrol devresiyle gelir ve trafo gerekir), kalıp veya aparatın ayrı fiyatlanması, yazılım lisansının süreli olması ve ambalajın standart (deniz yoluna uygun olmayan) olması. Her biri tek başına küçük görünür ama toplamda teklifin %8–20'si kadar fark yaratabilir.
Normalize edilmiş FOB fiyatın üzerine navlun, sigorta, gümrük vergisi ve KDV eklenerek Türkiye'ye gerçek maliyetin nasıl çıkarılacağı Çin'den Makine İthalatı Maliyet Hesabı rehberinde anlatılıyor. Lazer kesimde güç ve kaynak markasına göre fiyat bantları için Fiber Lazer Kesim Makinesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Fiyat dışı ölçütler: puanlama tablosu
Normalize fiyat, kararın yalnızca bir parçasıdır. Makine 10–15 yıl kullanılacak bir yatırımdır ve bu sürede servis, yedek parça ve gerçek kapasite, aradaki birkaç bin dolarlık farkı kolayca aşar. Bu yüzden müşterilerimizle teklifleri aşağıdaki gibi ağırlıklı bir tabloda değerlendiriyoruz. Ağırlıklar makineye ve işletmeye göre değişebilir; önemli olan, kararı vermeden önce ağırlıkları yazılı olarak belirlemektir.
| Ölçüt | Ağırlık | Nasıl puanlanır (1–5) |
|---|---|---|
| Normalize fiyat | %35 – 45 | En düşük normalize fiyat 5, diğerleri orantılı |
| Şartnameye teknik uyum | %15 – 20 | Kritik ölçü ve toleranslardaki sapma sayısı |
| Komponent markaları ve servis | %10 – 15 | Türkiye'de servisi/bayisi olan marka oranı |
| Üretici doğrulaması | %10 | Fabrika denetimi, üretim kapasitesi, ihracat geçmişi |
| Referans ve Türkiye deneyimi | %5 – 10 | Türkiye'de çalışan makine, ziyaret edilebilir referans |
| Teslim süresi | %5 | Taahhüt edilen süre ve gecikme cezası kabulü |
| Garanti ve satış sonrası | %5 – 10 | Süre, kapsam, uzaktan destek, yedek parça teslim süresi |
Puanlama tablosunun en büyük faydası, kararı 'satıcının ikna kabiliyeti' yerine önceden belirlenmiş ölçütlere bağlamasıdır. Örneğin yukarıdaki lazer örneğinde normalize fiyatı en düşük olan A teklifi, komponent ve üretici doğrulaması puanlarında geride kaldığında toplamda B'nin gerisine düşer. Benzer durum hidrolik pres, CNC torna ve plastik enjeksiyon makinelerinde de sık görülür: gövde çeliği, hidrolik ünite ve kontrol ünitesi gibi dışarıdan görünmeyen detaylar fiyat farkının ana kaynağıdır.
- Puanlamayı tek kişi değil, en az iki kişi (satın alma ve üretim/bakım sorumlusu) ayrı ayrı yapsın; sonra ortalama alın.
- Bir teklif kritik bir şartname maddesini karşılamıyorsa (örneğin tonaj veya tabla boyu yetersizse) puanlamaya almadan eleyin.
- Puanı birbirine %5'ten yakın iki teklif kalırsa son pazarlığı bu ikisiyle yürütün; tek tedarikçiye kalmak pazarlık gücünü düşürür.
- Fabrikanın verdiği referans listesini değil, sizin seçtiğiniz bir referansı aramayı veya ziyaret etmeyi talep edin.
Pazarlık ve karar: son adımda dikkat edilecekler
Puanlama sonrası kalan iki teklifle pazarlık aşamasına geçilir. Çin'de makine fiyatlarında tipik pazarlık payı %5–12 aralığındadır; ancak fiyattan çok kapsam üzerinden pazarlık etmek daha verimlidir. Ek yedek parça seti, kurulum gün sayısının uzatılması, garanti süresinin 12 aydan 18–24 aya çıkarılması veya bir komponentin daha iyi bir markayla değiştirilmesi, fabrikaya maliyeti düşük ama size değeri yüksek kalemlerdir.
Karar verildikten sonra şartname, normalize edilmiş kapsam ve pazarlıkta kazanılan her kalem satın alma sözleşmesinin ekine girmelidir. Teklif PDF'i ile sözleşme arasında fark kalırsa, makine geldiğinde geçerli olan sözleşmedir. Sevkiyat öncesi denetimde de kontrol listesi bu şartnameden üretilir: komponent markaları tek tek, kapasite kendi malzemenizle test edilerek doğrulanır.
Pratik kural
Şartnamede yazmayan hiçbir özelliği varsaymayın; sözleşmede yazmayan hiçbir şartnameye güvenmeyin; denetimde doğrulanmayan hiçbir maddeye yükleme onayı vermeyin.
Pekin İthalat olarak fabrikadan komisyon almıyoruz; bu yüzden teklif karşılaştırmasında herhangi bir tedarikçiyi kayırmamız için bir neden yok. Çin'de sahada ekibimiz var ve sevkiyat öncesi denetim yapmadan yükleme onayı vermiyoruz. Elinizdeki teklifleri gönderirseniz şartnameye göre normalize edip aynı tabloda karşılaştırabiliriz. Bu yazıdaki fiyat ve oranlar yön göstericidir, bağlayıcı değildir.
Pazarlık ve numune aşaması için Numune ve Pazarlık, şartnameden teslimata kadar tüm sürecin tek elden yönetimi için Uçtan Uca Tedarik Yönetimi hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Ödeme yapısını kurgularken TT, LC ve Trade Assurance rehberi yardımcı olur.
İlgili sayfalar
Bu konuyu kendi projeniz için konuşalım
Durumunuza özel yönlendirme için ücretsiz ön görüşme talep edebilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz.


